Quạt hướng trục trong hệ thống thông gió khẩn cấp: Những yêu cầu cần biết

 Trong các công trình công nghiệp và tòa nhà, hệ thống thông gió khẩn cấp có nhiệm vụ hỗ trợ kiểm soát khói, nhiệt hoặc khí nguy hiểm khi xảy ra sự cố. Quạt hướng trục có thể được sử dụng trong một số hệ thống nhờ khả năng vận chuyển lượng không khí lớn, nhưng thiết bị phải đáp ứng đúng yêu cầu kỹ thuật của từng ứng dụng.

Không phải quạt hướng trục công nghiệp thông thường nào cũng phù hợp để vận hành trong điều kiện khẩn cấp. Việc lựa chọn cần căn cứ vào loại sự cố, môi trường làm việc, tiêu chuẩn áp dụng và yêu cầu duy trì hoạt động khi hệ thống gặp sự cố.

Quạt hướng trục có vai trò gì trong thông gió khẩn cấp?

Tùy thiết kế công trình, quạt hướng trục có thể tham gia hút khói, cấp khí bù hoặc hỗ trợ trao đổi khí tại những khu vực được xác định trước. Khi xảy ra sự cố, hệ thống phải vận hành theo kịch bản đã được thiết kế để hạn chế khói hoặc khí nguy hiểm lan sang các khu vực khác.

Hiệu quả của hệ thống không phụ thuộc riêng vào lưu lượng quạt. Đường dẫn khí, cửa chặn khói, van điều tiết, nguồn điện và hệ thống điều khiển đều ảnh hưởng đến khả năng hoạt động tổng thể.

Hút khói tại khu vực được thiết kế

Trong một số công trình, quạt hướng trục chuyên dụng được dùng để hút khói qua đường ống hoặc trực tiếp từ khu vực cần kiểm soát. Thiết bị phải đáp ứng yêu cầu về nhiệt độ và thời gian vận hành theo thiết kế phòng cháy, chữa cháy.

Quạt thông gió thông thường không thể mặc nhiên thay thế quạt hút khói chuyên dụng. Khi lựa chọn, cần kiểm tra chứng nhận, giới hạn nhiệt độ, thời gian chịu nhiệt và điều kiện lắp đặt được nhà sản xuất công bố.

Cấp khí bù cho hệ thống hút khói

Khi hút một lượng lớn không khí ra khỏi công trình, hệ thống có thể cần cấp khí bù để duy trì điều kiện áp suất theo thiết kế. Quạt hướng trục có thể đảm nhiệm chức năng này nếu được tính toán đúng lưu lượng và bố trí phù hợp.

Cấp khí bù không đúng cách có thể làm thay đổi hướng lan truyền khói hoặc ảnh hưởng đến điều kiện thoát nạn. Vì vậy, vị trí cấp khí và chế độ vận hành phải được phối hợp với toàn bộ hệ thống kiểm soát khói.

Những yêu cầu kỹ thuật cần ưu tiên khi lựa chọn

Khác với hệ thống thông gió phục vụ sinh hoạt hoặc sản xuất thông thường, thiết bị khẩn cấp phải đáp ứng những điều kiện đã được xác định trong hồ sơ thiết kế và quy định áp dụng.

Khả năng vận hành trong điều kiện nhiệt độ cao

Nếu quạt được sử dụng để hút khói khi cháy, cần lựa chọn dòng chuyên dụng có khả năng chịu nhiệt theo cấp yêu cầu. Khả năng này phải được chứng minh bằng tài liệu kỹ thuật hoặc chứng nhận phù hợp, không thể đánh giá chỉ qua vật liệu vỏ hay công suất động cơ.

Khả năng duy trì hoạt động khi xảy ra sự cố

Nguồn cấp điện, dây dẫn, thiết bị đóng cắt và hệ thống điều khiển phải phù hợp với yêu cầu vận hành khẩn cấp. Với những hệ thống cần tiếp tục hoạt động khi nguồn điện chính bị gián đoạn, phương án cấp điện dự phòng và bảo vệ đường dây cần được tính toán đồng bộ.

Lưu lượng và áp suất theo thiết kế

Quạt phải đáp ứng lưu lượng yêu cầu tại điều kiện áp suất làm việc thực tế. Đường ống, van, cửa chặn và các phụ kiện tạo ra sức cản, do đó không nên lựa chọn thiết bị chỉ dựa trên lưu lượng tối đa được quảng cáo.

Xem thêm: Quạt hướng trục cấp khí tươi cho nhà xưởng: Cách tính toán và bố trí hiệu quả

Vì sao cần kiểm tra sự phối hợp giữa quạt và hệ thống điều khiển?

Trong tình huống khẩn cấp, quạt cần hoạt động theo đúng tín hiệu và kịch bản đã thiết lập. Hệ thống điều khiển có thể liên kết với thiết bị phát hiện cháy, tủ điều khiển chuyên dụng và các bộ phận đóng mở đường dẫn khí.

Quá trình thiết kế cần xác định rõ thời điểm khởi động quạt, trạng thái của van và cửa chặn, cũng như cách phản ứng khi thiết bị hoặc nguồn điện gặp lỗi. Các thiết lập này phải được thực hiện theo hồ sơ thiết kế được phê duyệt, không nên tự ý thay đổi chế độ điều khiển tại công trình.

Kiểm tra và bảo trì để duy trì khả năng sẵn sàng

Hệ thống khẩn cấp có thể ít hoạt động trong điều kiện bình thường, nhưng vẫn phải duy trì trạng thái sẵn sàng khi cần. Vì vậy, công tác kiểm tra cần thực hiện theo kế hoạch và hướng dẫn của nhà sản xuất.

Các hạng mục cần theo dõi gồm tình trạng động cơ, cánh quạt, liên kết cơ khí, thiết bị điều khiển, nguồn điện và các bộ phận đóng mở đường dẫn khí. Việc chạy thử phải tuân thủ quy trình an toàn và không làm ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thống phòng cháy, chữa cháy.

Sau mỗi đợt kiểm tra, nên lưu lại kết quả, lỗi phát hiện và biện pháp khắc phục. Nếu thiết bị có dấu hiệu rung bất thường, hư hỏng hoặc không đáp ứng thông số thiết kế, cần xử lý trước khi xác nhận hệ thống sẵn sàng vận hành.

Lựa chọn quạt hướng trục theo yêu cầu an toàn công trình

Quạt hướng trục trong hệ thống thông gió khẩn cấp cần được lựa chọn dựa trên chức năng cụ thể, điều kiện vận hành và yêu cầu an toàn của công trình. Quạt Phú Đạt Vượng cung cấp các giải pháp quạt công nghiệp cho nhiều nhu cầu sử dụng; với ứng dụng hút khói hoặc kiểm soát khói khi cháy, doanh nghiệp cần xác minh riêng khả năng đáp ứng tiêu chuẩn và chứng nhận của thiết bị chuyên dụng.

Thiết kế đúng, lựa chọn đúng chủng loại và kiểm tra định kỳ là những yếu tố quan trọng giúp hệ thống duy trì khả năng hoạt động khi có sự cố.